Een MIDI keyboard kopen kan lastig zijn: ‘Ik zie door de Keys de mogelijkheden niet meer, wat moet ik kopen?’ Voor een beginnend muzikant/producer die graag wil starten met het maken van muziek is de meest voorkomende vraag is “Wat voor midicontroller of keyboard moet ik kopen?” Er zijn enorm veel midi keyboardjes op de markt en afhankelijk van je budget en wat je er mee wil doen is er voor iedereen wel een te vinden. Wij concentreren ons met deze blog op de midi controllers met toetsen, aangezien dat toch wel het leukste is om te hebben bij het beginnen van het producen.

De meest eenvoudige midi keyboard controllers:

Dit zijn de meest verkochte controller keyboards, ze worden bijna altijd via USB met de computer verbonden. Sommige hebben ook nog een MIDI out erop zitten wat handig is als je dat nodig hebt. Belangrijke eerste keuze is het aantal toetsen, meestal 25, 49 of 61, wat overeenkomt met 2, 4 of 5 octaven. De keuze daarin kan te maken hebben met de ruimte op je bureau, je speelvaardigheid of de toepassing van het keyboard. Alle gangbare midi keyboards zijn tegenwoordig aanslag gevoelig (velocity sensitive) maar nog niet alle midi controllers hebben aftertouch. Aftertouch is het dieper indrukken van de toets, na het ‘gewoon’ aanslaan, dat een klank verandering teweeg brengt. Afhankelijk van je instellingen kan een toon harder of zachter gaan klinken of je kan er een filter sturing opzetten zodat je klank helderder of doffer wordt. Voor de gevorderde producer onmisbaar maar ook voor de beginnende producer een bron van inspiratie.

Een aantal voorbeelden van eenvoudige, maar goede midi keyboards zijn de Alesis Q25, Akai LPK 25 en de Korg Nanokey 2. Wanneer je  op zoek bent naar een keyboard, maar weinig wilt uitgeven, zijn deze zeker het overwegen waard. Kleine maar fijne keyboardjes die je zelfs in de trein kunt gebruiken. Ook de Korg Microkey met zijn 37 toetsen is een fijn klavier voor weinig geld. Deze eenvoudige midi controllers hebben meestal maar 1 of 2 ”regelaars” erop (voor de modulatie/pitchbend). Essentieel om instrumenten te kunnen spelen, let daar dus op!

Echt met 2 handen spelen gaat pas bij een 4 octaafs keyboard. Deze zijn tegenwoordig bijna net zo duur als hun 2 octaafs versies, de mogelijkheden zijn hetzelfde enkel het aantal toetsen is verdubbelt. De Alesis Q49, CME M-Key en de Roland A500s zijn mooie midi keyboard controllers met een erg fijn klavier. Misschien net iets te groot om mee te nemen, maar voor het producen wel erg fijn. Dan heb je in dit type midi keyboards nog de 61 en de 88 keys versies (5/8 Octaven), zeker voor de geoefende speler een aanwinst. Hierin zijn de M-Audio Keystation 61 en 88 de beste keus, simpel maar goed. Je kan dan echt met 2 handen spelen zoals op een piano.

De Uitgebreidere Midi Keyboard controllers

Uitgebreidere Midi keyboards hebben naast hun toetsen ook vaak nog de volgende extra controllers aan boord: drumpads, draaiknoppen, faders, en zelfs displays met allerlei informatie. Hiermee kan je de software die je gebruikt (zoals Ableton of Fruity Loops) veel uitgebreider bedienen, het midi keyboard vervangt als het ware je muis. Muziek maken wordt daardoor nog intuïtiever en vooral veel leuker. Het maakt echt een verschil of je jouw drumbeats in speelt met een toetsenbord of dat je ze inslaat met een drumpad. Op de een of andere manier is de drumpad strakker en directer. De faders op deze controllers zijn natuurlijk ideaal om je mixen mee te maken. Je kan dan bijvoorbeeld direct 8 kanalen audio in Logic, Cubase of Protools mixen en hoeft daarvoor de muis niet te gebruiken. Heb je een keer zo gewerkt wil je nooit meer anders. Hetzelfde geldt ook voor de normale draai knoppen natuurlijk. Veel VST plugins en VST Synths kan je lekker gaan editten met je midicontroller. Het is dan net alsof je achter een echte synthesizer zit met alle parameters direct voor je. Dit soort midi keyboards zijn er ook in veel soorten en maten. Simpel met 4 of 8 controllers (draaiknoppen), tot complete machines met meer dan 50 knoppen, switches en faders, oftewel: Je kan het zo gek maken als je wilt.

Fijn en goedkoop zijn de keyboard controllers van ESI (Keycontrol XT 25/49) met 4 draaiknoppen die in prijs gelijk zijn aan de hierboven besproken eenvoudige midi/usb controllers. Ook de Arturia Analog expierience is een fraaie midicontroller met veel mogelijkheden voor het geld. Uitgebreider zijn de M-Audio Oxygen serie (25/49/61); naast draaiknoppen en faders hebben ze ook nog transport knoppen (play/pauze etc) dus je kan nu echt alles van uit je midikeyboard regelen. Nog luxer zijn de Akai MPK (25/49/61/88), Roland A500/800pro, CME UF serie en de M-audio Axioms. Deze hebben vaak als extra nog drum pads erbij, een display en veel programmeer opties. Je kan meerdere settings maken die je gemakkelijk kan switchen.

Top of the bill zijn de controllers van Novation; de SL MKII serie, die verkrijgbaar is zonder toetsen en in een 25/49/61 toetsen versie. Naast zeer uitgebreide meegeleverde software hebben deze midi controllers een display waardoor je niet meer naar je scherm hoeft te kijken om te zien wat je instellingen zijn. Veel draaiknoppen, drumpads, faders en de bijgeleverde software maakt het gebruik ervan heel simpel.

Zoals je ziet veel keuze, je hebt al een goed midi keyboard voor minder dan 100 euro (zelfs met extra knoppen). Daarboven kan je, zoals eerder gezegd, het zo gek maken als je zelf wilt. Hopelijk hebben we je op het goede spoor gezet voor wat je nodig hebt en waarmee je wilt gaan werken. Mocht je nog vragen hebben kan je natuurlijk altijd bellen of mailen. We zitten voor je klaar en helpen je graag verder om een nieuwe hit te produceren!

Interessante links:
Eenvoudig:
- Alesis Q25, Alesis Q49
- Akai LPK 25
- Korg Nanokey 2
- Korg Microkey
- CME M-Key
- Roland A-500s
- M-Audio Keystation 61 es, M-audio Keystation 88

Uitgebreider:
- Esi Keycontrol 25 xt, Esi Keycontrol 49 xt
- Arturia Analog Experience
- M-Audio Oxygen 25, M-audio Oxygen 49, M-audio Oyxgen 61

Luxer:
- Akai MPK25, Akai MPK49, Akai MPK61, Akai MPK88
- Roland A500 Pro, Roland A800 Pro
- CME UF50, CME UF60, CME UF70, CME UF80
- M-Audio Axiom 25 (Pro), M-Audio Axiom 49 (Pro), M-Audio Axiom 61 advanced

Top of the bill:
- Novation 25 SL MKII , Novation 49 SL MKII, Novation 61 SL MKII

De Equalizer

Een veel voorkomende vraag bij I4-Muzique is: “Hoe gebruik ik een EQ? Wat is de beste manier, elk instrument in mijn mix behandelen? Of via bussen werken? Jammer genoeg er is geen eenvoudig antwoord op deze vraag.

Elke situatie verlangd een andere aanpak, alhoewel er natuurlijk wel standaard werkwijzen zijn. Bij EQ plug-ins kunnen presents nog wel eens handig zijn, maar meestal zijn ze erg algemeen. Daarnaast hebben analoge EQ’s al helemaal geen presets! Met de vele EQ-curves, die goede plug-ins hebben, is het maken van presets ook bijna onmogelijk, je zult dus van mix tot mix moeten werken. Zelfs van hetzelfde instrument, opgenomen tijdens dezelfde sessie, maar in een andere song, kan het zijn dat je andere instellingen moet gebruiken. Dit komt omdat er geen instrument in iedere song hetzelfde is; elke keer zijn er andere factoren die ervoor zorgen dat je andere EQ instellingen nodig hebt. Bijgevolg is elke mix weer een andere eigen set van individuele EQ-curves die een song zijn klank bezorgt.

Er zijn 2 soorten EQ’s: Grafische en parametrische EQ’s. Grafische EQ’s worden vaak gebruikt om klank aan de ruimtes aan te passen, de bekende 31 bands EQ is hiervan een voorbeeld. Voor het mixen en geluidsbewerking is de Parametrische EQ van meer belang. Je hebt dan al naar gelang het apparaat 2 tot 8 banden die je kan aanpassen. Naar deze EQ’s gaan we nu kijken.

Een goede Parametrische EQ bestaat eigenlijk uit 2 delen, de frequentie die bewerkt moet worden en de zogenaamde Q, dit is de steilheid van de curve die je bewerkt. Een softe Q is als een heuvel en een spitse, scherpe Q is als een scherpe punt. Met deze tools heb je alles wat je nodig hebt om een goede setting te maken. Om nauwkeurig te kunnen horen wat een EQ met je muziek doet heb je wel een goede monitoring nodig. Het liefst meer dan een set luidsprekers. De bottom line is, als je niet kunt horen wat je doet heeft geen enkele instelling zin. Een goede hoofdtelefoon werkt ook maar ga er niet vanuit dat je met simpele luidsprekers van de computer kunt werken. Je moet horen wat je doet.

Tijdens het mixen kan je met deze EQ’s een soort vergrootglas op je klank leggen. Heeft bv een Baskick veel oempf (100hz) dan kun je via deze EQ’s heel mooi die oemf opzoeken en al naar gelang je wilt omhoog halen of verzwakken. Pak maar eens een kick en een EQ in Cubase, Logic of Protools en zet de werk frequentie op de 100hz. Voeg dan maar eens 6db aan extra laag toe en ga nu spelen met de Q factor en luister wat er gebeurd. Pak daarna bijvoorbeeld je bassgitaar of je basslijn en doe hier hetzelfde bij. Je kan nu beide heel goed langs elkaar leggen en ze beide een goede druk voor je mix meegeven zodanig dat ze elkaar niet in de weg zitten.

Met Plugins kan je dit eindeloos doen. Goede EQ’s gebruiken (zelfs de grote uitgebreide jongens) bijna geen processor kracht van je computer. In hardware vorm wordt de EQ vaak op een wat andere manier gebruikt. Omdat je er maar een of 2 hebt kan je ze niet eindeloos inzetten. Vaak worden ze gebruikt tijdens het opnemen van instrumenten, ook hier kan je het weer als een vergroot glas gebruiken. Je kan bijvoorbeeld meer lucht/air (open hoog) in een zangstem of gitaar opname zetten of een mooie ronk in een bassgitaar benadrukken. Op deze wijze hoef je straks tijdens je mix minder EQ’s te gebruiken. Zeker is ook dat sommige EQ’s een eigen klank toevoegen die vaak als zeer prettig wordt ervaren. Bekent is het hoog van bijvoorbeeld een Avalon EQ, die heel zijde zacht is en een soort “fairydust” over een klank kan leggen. Of de API EQ’s die vooral een mooi rond laag hebben. Bijna elk merk heeft een eigen klank.

Zelfs de budget EQ’s (relatief) als een TLA 5013 kunnen een opname warmer maken door de buizen stage die er in zit. Tijdens het mixen kun je deze dan ook weer heel goed gebruiken bij een bus. Zet bijvoorbeeld al je drumtrack maar eens op een bus out, en zet daar deze EQ’s in. Ze kunnen dan perfect een drum track in een mix zetten door bepaalde frequenties weg te halen en andere te benadrukken. Een schelle harde snare kan in de weg gaan zitten van een vocal track terwijl je de tom breaks bijvoorbeeld via een lichte upcurve mooi als accent in een mix kunt zetten. Ook op de zang track kan je op deze manier heel goed een zang stem in of op de muziek leggen. Pak die zang tracks maar eens en voer ze via een bus naar de EQ en draai een band op 500 tot 800 hz en zet er maar eens 3 db bijen ga nu met de Q-factor aan de gang. Je zult merken dat je hiermee een stem naar voren kunt halen in je mix. Doe dit ook eens bij 2 khz en 10 khz. Op deze (en er zijn natuurlijk per zanger andere frequenties te nemen,) wijze kan je perfect gitaar, vocals etc in een mix passen. Je kan letterlijk elk instrument zijn plaats in het frequentie spectrum geven. Dit zal resulteren in een duidelijkere mix.

De volgende blog gaan we eens een aantal EQ’s en hun specifieke kwaliteit onder de loep nemen. Heb je vragen of opmerkingen? Schroom niet om te reageren!

Interessante links:
- Software Plugins bij i4-muzique
- Hardware Processoren en EQ’s

UAD-2 Satellite Firewire DSP

UAD-2 Satellite is een Firewire 800/400 DSP accelerator die de groeiende bibliotheek van UAD Powered Plug-Ins draait. Deze UAD plugins worden wereldwijd geroemd als de hoogste kwaliteit tools om mee te mixen of masteren op MAC en PC, met daarbij de nadruk op het emuleren van klassieke analoge recording gear. UAD-2 Satellite wordt geleverd met de Anolog Classics budel, waarmee je een vintage compressie, EQ en reverb tools zo binnen handbereik hebt.

Het verschil met de UAD-2 DSP Accelerator kaarten ligt hem in de Firewire connectie. Waar de DSP Accelerator kaarten gemaakt zijn voor PCIe slots voor een desktop computer of expansion chassis, met de UAD-2 Satellite heb je een externe DSP unit (met power supply) die werkt op Inter-Based iMacs, MacBook Pros en Mac Minis, naast windows systemen uiteraard.
De UAD2 Firewire Satellite is als DUO of als QUAD verkrijgbaar, wat wil zeggen: met twee of vier (QUAD) SHARC Analog Devices processoren. De standaard selectie van de UAD2 emulatie plugins bestaat onder andere uit:

• 1176SE
• Pultec EQP-1A
• CS-1
• Realverb Pro

Voor beide versies UAD-2 Satellite modellen is een Flexi uitvoering verkrijgbaar en voor de Quad ook een UAD-2 Omni.

Interessante links:

• Uad-2 satellite Duo
• Uad-2 satellite Duo Flexi
• Uad-2 satellite Quad
• Uad-2 satellite Quad Flexi
• Meer info over de verschillende UAD-2 kaarten

Als je twitter in de gaten houdt weet je het al: de winnaar van de KRK Retweet actie is bekend! @djvekx is de gelukkige winnaar van een gloednieuwe KRK KNS-6400 koptelefoon.

Niks gewonnen? Niet getreurd! Er zal snel weer een nieuw actie komen! Hou ons dus goed in de gaten

• i4-muzique
• i4-muzique op facebook
• i4-muzique op twitter